Cmentarz wojenny w Arnhem

Jedno z głównych miast prowincji Geldria znane jest przede wszystkim z bitwy, która odbyła się na początku września 1944 roku – kiedy to aliancka ofensywa traciła impet, a niemieckie oddziały na granicy Holandii skutecznie powstrzymywały ataki.
Marszałek Montgomery opracował nieszablonowy plan operacji Market Garden, która miała polegać na opanowaniu z powietrza mostów na liczącym 100 kilometrów odcinku drogi od granicy belgijskiej przez Eindhoven, Nijmegen do Arnhem. W tym samym czasie kolumna pancerna miała szybkim marszem przekroczyć tą drogą Ren w Arnhem.

Walki rozpoczęto 17 września, kiedy to do boju ruszyły oddziały amerykańskich 82. i 101. Dywizji Powietrznodesantowych. Niemcy wysadzili jednak w powietrze most w rejonie Eindhoven i stawiali silny opór broniąc mostu w rejonie Nijmegen. Kolumna pancerna została zatrzymana na drodze, zwanej później Szosą do Piekła (Hell’s Highway).

W walkach toczonych w Arnhem wzięła udział Samodzielna Brygada Spadochronowa gen. Stanisława Sosabowskiego, tracąc 342 ludzi (w tym 93 poległych).

Operacja zakończyła się klęską aliantów. W operacji Market Garden – największej bitwie II wojny światowej z udziałem wojsk powietrzno-desantowych – zginęło, zaginęło lub zostało ciężko rannych około 17 tys. żołnierzy alianckich. Podczas ostatniej narady poprzedzającej operację generał Frederick “Boy” Browning wypowiedział słowa: Obawiam się, że idziemy o jeden most za daleko. Zdanie to zaistniało później jako tytuł książki i głośnego filmu poświęconego operacji Market Garden.

Cmentarz wojskowy znajduje się 8 km od centrum Arnhem w rejonie Oosterbeek. Pochowano tu 1748 żołnierzy poległych w bitwie o Arnhem – w tym 1393 Brytyjczyków i 73 Polaków – żołnierzy 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Stanisława Sosabowskiego.